Colle della Maddalena
De Colle della Maddalena / Col de Larche is een bergpas tussen Frankrijk en Italië in de Alpen. Hij vormt de verbinding tussen het Italiaanse Valle Stura di Demonte en het Franse dal van de rivier Ubaye. De weg is gewoonlijk de gehele winter open.
De route bevat enkele delicate passages langs beide zijden en vrachtverkeer is beperkt tot 35 ton. Hierdoor is het verkeer over de pas eerder beperkt ondanks zijn relatief beperkte hoogte . De Franse zijde is gesloten voor fietsers vanwege gevaar voor vallende stenen.
Auteur: Wikipedia
Meer informatie
Pas

Argentera
Argentera is een gemeente in de Italiaanse provincie Cuneo en telt 105 inwoners . De oppervlakte bedraagt 77,7 km², de bevolkingsdichtheid is 1 inwoner per km².
Argentera telt ongeveer 63 huishoudens. Het aantal inwoners steeg in de periode 1991-2001 met 4,1% volgens cijfers uit de tienjaarlijkse volkstellingen van ISTAT.
Auteur: Wikipedia
Meer informatie
Gemeente

Lombardapas
De Lombardapas ligt op de grens van Italië en Frankrijk en vormt de verbinding tussen het Valle Stura en de Vallée de la Tinée . Het trajact is aanvankelijk voor militaire doeleinden aangelegd in het begin van de twintigste eeuw. Het is de zuidelijkste bergpas in de Alpen die de 2000 meter overschrijdt. De pasweg is 's winters gesloten vanwege sneeuwval.
Auteur: Wikipedia
Meer informatie
Pas

Limone Piemonte
Limone Piemonte is een gemeente in de Italiaanse provincie Cuneo en telt 1469 inwoners op 31 december 2016. De oppervlakte bedraagt 71,3 km2.
Limone had in de middeleeuwen een strategische ligging nabij de Tendapas. Vanaf de 13e eeuw lag Limone aan de Alta Via del Sale . De economie groeide door het transport van mensen en goederen over de Alpen. In 1581 kwam Limone in het bezit van Savoye. In 1882 werd de plaats verder ontsloten door de opening van een tunnel. Sinds het midden van de 20e eeuw ontwikkelde Limone Piemonte zich als wintersportbestemming in de Riserva Bianca.
Gemeente

Robilante
Robilante is een gemeente in de Italiaanse provincie Cuneo en telt 2362 inwoners . De oppervlakte bedraagt 24,9 km², de bevolkingsdichtheid is 95 inwoners per km².
Tot de eerste helft van de 19e eeuw was Robilante een landbouwgemeente. Daarna begon de industrialisatie en trok de plaats migranten aan. In 1887 werd het spoorwegstation gebouwd.
Gemeente

Sambuco
Sambuco is een gemeente in de Italiaanse provincie Cuneo en telt 92 inwoners . De oppervlakte bedraagt 46,8 km², de bevolkingsdichtheid is 2 inwoners per km².
Sambuco telt ongeveer 53 huishoudens. Het aantal inwoners daalde in de periode 1991-2001 met 19,1% volgens cijfers uit de tienjaarlijkse volkstellingen van ISTAT.

Aisone
Aisone is een gemeente in de Italiaanse provincie Cuneo en telt 269 inwoners . De oppervlakte bedraagt 36,7 km², de bevolkingsdichtheid is 7 inwoners per km².
Aisone telt ongeveer 141 huishoudens. Het aantal inwoners daalde in de periode 1991-2001 met 16,8% volgens cijfers uit de tienjaarlijkse volkstellingen van ISTAT.

Moiola
Moiola is een gemeente in de Italiaanse provincie Cuneo en telt 282 inwoners . De oppervlakte bedraagt 14,9 km², de bevolkingsdichtheid is 19 inwoners per km².
Moiola telt ongeveer 136 huishoudens. Het aantal inwoners daalde in de periode 1991-2001 met 7,5% volgens cijfers uit de tienjaarlijkse volkstellingen van ISTAT.

Gaiola
Gaiola is een gemeente in de Italiaanse provincie Cuneo en telt 477 inwoners . De oppervlakte bedraagt 5,0 km², de bevolkingsdichtheid is 95 inwoners per km².
Gaiola telt ongeveer 210 huishoudens. Het aantal inwoners steeg in de periode 1991-2001 met 21,7% volgens cijfers uit de tienjaarlijkse volkstellingen van ISTAT.

Roccavione
Roccavione is een gemeente in de Italiaanse provincie Cuneo en telt 2848 inwoners . De oppervlakte bedraagt 19,6 km², de bevolkingsdichtheid is 145 inwoners per km².
De plaats is strategisch gelegen en de rots Rocca di San Sudario vormde een goed verdedigbare plaats tijdens de middeleeuwen. In de late middeleeuwen was de plaats een toevluchtsoord voor katharen. In de 19e en 20e eeuw, de aanleg van de spoorweg, bouwden rijke families uit Turijn, Nice en Ligurië hun zomerverblijven in Roccavione. Veertien van deze villa's in art-nouveaustijl zijn bewaard gebleven. De oude molen buiten het centrum is omgevormd tot een museum .

Borgo San Dalmazzo
Borgo San Dalmazzo is een gemeente in de Italiaanse provincie Cuneo en telt 11.742 inwoners . De oppervlakte bedraagt 22,2 km², de bevolkingsdichtheid is 529 inwoners per km².
Al in de Romeinse tijd was de plaats een belangrijke doorvoerplaats voor transporten over de Alpen. Hier werd de tol Quadragesima Galliarum geheven. Vanaf de 3e eeuw ontstond hier de cultus van de heilige Dalmazzo, een christelijke martelaar. Sinds 1569 wordt op 5 december de Fiera Fredda ter zijner ere gehouden. In de 12e eeuw werd een benedictijner abdij gesticht in Borgo San Dalmazzo op de plaats waar de heilige zou begraven zijn. Later werd hier de barokke parochiekerk gewijd aan Sint-Dalmazzo gebouwd.

Polizeihaftlager Borgo San Dalmazzo
POI

Valle Vermenagna
POI

Valle Stura di Demonte
Het Valle Stura di Demonte is een Italiaans bergdal in de regio Piëmont . De vallei vormt de scheiding tussen de Cottische Alpen en de Zee-Alpen.
Het hoofddal, dat een lengte van ongeveer 50 kilometer heeft, is uitgesleten door de rivier de Stura di Demonte. Deze ontspringt op de Colle della Maddalena die de grens met Frankrijk vormt en bij Borgo San Dalmazzo de Povlakte instroomt. Het Valle Stura di Demonte heeft vele, meestal onbewoonde zijdalen . Belangrijk is het Vallone di Sant'Anna waardoor de weg naar de Lombardapas voert en waar het veelbezochte sanctuarium Sant'Anna ligt. Dit ligt op een hoogte van 2010 meter en is daarmee het hoogst gelegen religieuze centrum van Europa.
Doorbraakdal

Gare de Limone
Gare

Corborant

Forte di Vinadio
POI

Col de Tende
De Tendepas, gelegen op 1 871 m boven de zeespiegel, verbindt Tende met Cuneo in de Zuidelijke Alpen. De pas zelf is om historische redenen op Frans grondgebied.
De pas scheidt de Maritieme Alpen (Mercantour-Argentera-massief) van de Ligurische Alpen en verbindt de Roya-vallei in het zuiden met de Vermenagna-vallei in het noorden.
De Tende Pass-tunnel is een tunnel onder de Tende-pas op een hoogte van 1.270 meter. Het wordt vaak verward met de Tende-pas 600 meter hoger.
De baan, aan de Franse kant, begint ongeveer 200 meter voor de ingang van de tunnel en de dekking verdwijnt vrij snel, tot een totaal van 46 duizelingwekkende veters aan de bovenkant, over een lengte van 7,5 km, met 800 m hoogteverschil ( bijna 11% gemiddeld). Op de noordhelling zijn alleen de laatste 600 meter op het Franse grondgebied van een zeer smalle weg niet geplaveid. Op Italiaans grondgebied is de weg verhard. Deze weg begint ongeveer 1,5 km voor de tunnel. Het heeft een kleiner aantal veters (een dozijn) maar is niet minder indrukwekkend.
Auteur: Dom
Pas

Abbaye San Dalmazzo da Pedona
Abbaye

Col de Larche
Beklimmingscode van RouteYou : A_4_c
Lengte : 32.03 km
Stijging : 1161 m
Gemiddelde hellingsgraad : 3 m / 100 m - 3.41 %
Maximale hellingsgraad : 14.7 %
Auteur: Cols&Climbs@RouteYou
Helling

Col de la Lombarde
Beklimmingscode van RouteYou : A_3_c
Lengte : 20.55 km
Stijging : 1430 m
Gemiddelde hellingsgraad : 7 m / 100 m - 6.85 %
Maximale hellingsgraad : 10.43 %
Auteur: Cols&Climbs@RouteYou
Helling

Madonna del Coletto
Beklimmingscode van RouteYou : B_1_c
Lengte : 5.91 km
Stijging : 521 m
Gemiddelde hellingsgraad : 9 m / 100 m - 8.75 %
Maximale hellingsgraad : 14.31 %
Auteur: Cols&Climbs@RouteYou
Helling

Colle di Tenda
Beklimmingscode van RouteYou : A_3_d

Vernante
Vernante is een gemeente in de Italiaanse provincie Cuneo en telt 1307 inwoners . De oppervlakte bedraagt 62,0 km², de bevolkingsdichtheid is 21 inwoners per km².
In de gemeente liggen de parochiekerk gewijd aan Sint-Nicolaas en het museum Attilio Mussino. Mussino , een illustrator bekend van zijn tekeningen bij Pinokkio, woonde en stierf in Vernante. Sinds 1989 zijn er meer dan 150 muurschilderingen uit Pinokkio aangebracht op de muren van Vernante door de kunstenaars Bruno Carletto en Bartolomeo Cavallera.

Valdieri
Valdieri is een gemeente in de Italiaanse provincie Cuneo en telt 950 inwoners . De oppervlakte bedraagt 153,0 km², de bevolkingsdichtheid is 6 inwoners per km².
De volgende frazioni maken deel uit van de gemeente: Andonno, S. Anna di Valdieri, Terme di Valdieri.

Demonte
Demonte is een gemeente in de Italiaanse provincie Cuneo en telt 2019 inwoners . De oppervlakte bedraagt 127,6 km², de bevolkingsdichtheid is 16 inwoners per km².
Demonte telt ongeveer 958 huishoudens. Het aantal inwoners daalde in de periode 1991-2001 met 4,4% volgens cijfers uit de tienjaarlijkse volkstellingen van ISTAT.

Vinadio
Vinadio is een gemeente in de Italiaanse provincie Cuneo en telt 718 inwoners . De oppervlakte bedraagt 183,0 km², de bevolkingsdichtheid is 4 inwoners per km².
Vinadio telt ongeveer 372 huishoudens. Het aantal inwoners daalde in de periode 1991-2001 met 8,6% volgens cijfers uit de tienjaarlijkse volkstellingen van ISTAT.

Foto-stopplaats

Start Lombardapas
Het begin van de Lombardapas is een technische uitdaging met de motor.
Haarspeldbocht

Fort Central du col de Tende
Op het de Tendapas vind je meerdere forten. Het is een prachtige plek om de zonsondergang te zien.
Ruine

Alpenpassen in Piëmont, dag 1
Maddalena Pass
De eerste pas op mijn route is de Maddalena Pass. Zoals vaak in Italië, zijn ook hier geografische locaties vernoemd naar heiligen, en in dit geval is de Heilige Maria Magdalena de inspiratiebron. Deze pas vormt een belangrijke verbinding tussen de Franse Provence-Alpes-Côte d'Azur en Piemonte. Het hoogste punt van de pas ligt net onder de 2.000 meter, en tot mijn verbazing is de weg aan beide kanten open. Dit verklaart meteen het aanzienlijke verkeer dat door de prachtige vallei stroomt. Secties met haarspeldbochten worden afgewisseld door lange, vloeiende bochten op vlakkere stukken.
De temperatuur daalt snel naarmate ik hoger kom, en bovenaan ligt een helderblauw meer, waarover een kille wind waait. Het gerimpelde wateroppervlak lijkt van de zuiverste soort en als het niet zo ijskoud was, zou ik er meteen inspringen. Met het oog op Italiaans grondgebied steek ik de grens niet over en draai ik meteen weer om. Een pas heeft namelijk twee gezichten en biedt een heel andere ervaring afhankelijk of je naar boven of naar beneden rijdt.
Ook in dit landschap heeft het overvloedig geregend, en de natuur staat er prachtig bij met felgroene weilanden en rivieren die krachtig stromen van het smelt- en regenwater. Vanuit meerdere rotsen stroomt het water naar beneden en ik passeer een kudde steenbokken bij zo een waterval, die in de pas worden gehouden door een herder met een serene uitstraling. Ik bedenk bij mezelf, dit is zijn wereld, zolang hij zich kan herinneren.
Iets verderop stop ik in het dorpje Sambuco, waar een andere man met een gelijkaardige uitstraling trots zijn Lamborghini toont. Vol overgave telt hij met zijn vingers om uit te drukken hoeveel jaren hij met deze tractor zijn velden bewerkt. Meer dan veertig jaar, zo blijkt. De tractor, zijn werkpaard, ziet er onberispelijk uit en vormt een groot contrast met de drukke wereld die ik ken, waarin een auto van vijf jaar al afgeschreven materiaal is.
Colle della Lombarda
Vanuit dezelfde vallei sla ik rechtsaf richting Colle della Lombarda. Vanaf hier is het een dikke twintig kilometer, en meteen krijg ik een reeks technisch uitdagende haarspeldbochten voorgeschoteld. Het wegdek is hier duidelijk niet van dezelfde onberispelijke kwaliteit als op de drukkere Maddalena. Op dit eerste stuk kom ik niemand tegen, en al snel begrijp ik waarom. De wegen zijn smal en losse stenen zijn geen uitzondering. De dichtbegroeide bossen bieden weinig overzicht na elke bocht, waardoor het tempo laag blijft.
Maar zodra ik de boomgrens bereik, opent zich een weids landschap met besneeuwde rotsen en een woeste rivier. Ik begrijp meteen waarom ik hier ben. Alsof er niemand anders bestaat, stuur ik de koppelrijke Ducati de steile helling op. Het geroffel van de dubbele uitlaat en het wassende water weerklinken samen door de vallei. De bochten zijn ruim en de kwaliteit van het asfalt verbetert plotseling aanzienlijk. Is dit nu al mijn favoriete pas? Nee, zo blijkt.
Net voor de laatste beklimming stuit ik op hekken die me verhinderen door te rijden naar de top. De top is nog niet sneeuwvrij. De toevallig passerende gemeentewerker maakt het extra zuur door te melden dat deze weg hoogstwaarschijnlijk volgende week wordt geruimd. Dan ben ik helaas al terug in België… De top, die op 2.350 meter ligt, zal voor een andere keer zijn. Ik draai om en richt mijn zinnen op de Tendapas.
Colle di Tenda
De meteorologische zomer is aangebroken en de dagen zijn extra lang. Ik besluit eerst een snelle hap te nemen en met de warme gloed van een ondergaande zon naar boven te rijden. De Tendapas is toch maar een halfuur van Borgo San Dalmazzo. De tunnel die onder de Tendapas loopt en de verbinding met Frankrijk vormt, is gesloten, maar die heb ik niet nodig. Ik blijf verder naar boven rijden, voorbij het laatste skistation. Al kronkelend rijd ik tussen de skiliften en sneeuwkanonnen. Het is een smalle weg, maar in perfecte conditie, en er is absoluut geen verkeer. Elke haarspeldbocht brengt me weer enkele meters hoger, totdat de vangrails plotseling verdwijnen. De weg zet zich rustig voort en de omringende bergen worden alsmaar kleiner zonder een vangnet.
Ik had het nooit verwacht, maar een vorm van hoogtevrees overvalt me en ik twijfel om verder te gaan. Is het niet mooi geweest voor vandaag? Maar mijn nieuwsgierigheid wint het, en ik kijk al weken uit naar het ontdekken van de verlaten forten op de top. Ondertussen lijken de laatste tien minuten eerder een uur te duren, totdat de steile afgrond eindelijk plaatsmaakt voor een plateau dat me tot op de finale bergkam brengt. De gemeentewerker heeft er een rommeltje van gemaakt om duidelijk te maken dat je niet mag afdalen langs de Franse kant, die ondertussen al lang in de schaduw ligt en aanvoelt als een donkere, verboden wereld.
Ik rijd de kam van de berg op die de exacte grens vormt tussen beide landen, waar twee ruïnes opdoemen. De avondzon hult ze in een warme gloed terwijl ik over de kiezels nog hogerop zoek. Zo voelt het om op het topje van de wereld te staan? Ik kijk verbijsterd rond terwijl de zon verder zakt onder de verste bergen. Ik sta hier alleen, met een enkele marmot aan mijn zijde. Dit is mijn favoriete pas! Maar er zijn nog twee dagen te gaan.